Mula Nepal hanggang Morocco, mula Madagascar hanggang Peru, lumalabas sa lansangan ang Henerasyong Z (Gen Z). Sa lahat ng dako, may isang henerasyong nababahala para sa kinabukasan nito. Sa lahat ng dako, iisa ang pagtanggi na tahimik na tiisin ang mga pag-atake laban sa kanilang kalagayan. Ngayon, sa France naman tumitindig at lumalaban ang kabataan.
Nagsimula ang lahat noong Setyembre 17 sa isang hayskul sa Créteil, sa departamento ng Val-de-Marne. Sa loob lamang ng isang linggo, kumalat ang kilusan sa mga hayskul sa buong bansa. Napakatindi ng galit: "34 kaming estudyante sa klase, at minsan ay wala pa kaming maupuan."; "Noong nakaraang taon, may bahagi ng kisame na bumagsak sa amin habang nasa klase sa Ingles. Minsan naman, tumutulo ang ulan sa mismong mga silid-aralan."
Kulang ang mga guro, lubhang napapabayaan at sira-sira ang mga gusali ng paaralan, palaging naroon ang pangamba sa Parcoursup (ang sistema ng pagpasok sa unibersidad), at napakalaki ng pag-aalala tungkol sa hinaharap at sa walang katiyakakang kalagayang naghihintay sa lahat ng kabataan pagkatapos ng kanilang pag-aaral: "Araw-araw silang nagpapadala ng mga pulis, pero kailanman ay hindi sila nagdadala ng mga solusyon!"
Sa harap ng galit, batuta ang sagot!
Sa mga lehitimong kahilingang ito, panunupil ang isinagot ng estado. Tear gas, mga bala ng flash-ball, marahas na pagdakma na parang sa larong rugby, chokehold, pagkakakulong sa kustodiya ng pulisya... Sa Saint-Ouen-l'Aumône, isang pulis ang nagpaputok ng grenade launcher sa mukha ng isang estudyante sa hayskul mula sa napakalapit na distansya, na naging sanhi ng pagkabali ng lahat ng kanyang pang-itaas na ngipin. Sa Tours, isang kabataan ang malubhang nasugatan sa mata. May mga estudyanteng ikinulong nang 24 oras, minamaltrato at pinapahiya bago iharap sa hukuman. Noong Oktubre 1 lamang, sa loob ng isang araw, halos 2,000 katao ang inaresto! Mula nang magsimula ang kilusan, 65 guro at 170 estudyante na ang nasugatan. Hindi man lamang ito itinago ng kasuklam-suklam na si Nuñez, Ministro ng Panloob ng France: "Ang paggamit ng puwersang naaayon sa sitwasyon ay hindi dapat kailanman maging hadlang sa pagpapanumbalik ng kaayusan."
Napakalaking kahihiyan! Paano hindi magngalit sa galit kapag nakikitang binubugbog ng mga armadong pulis ang mga kabataang labing-apat at labinlimang taong gulang?
Upang bigyang-katwiran ang nakagigilalas na panunupil na ito, sinasamantala ng gobyerno ang bawat nasusunog na basurahan at bawat insidente, na malawakan at paulit-ulit na ipinapalabas sa telebisyon na para bang ito lamang ang mahalagang nangyayari. Malinaw ang kanilang layunin: siraan ang kilusan, sindakin ang mga kabataang kalahok sa pakikibaka at ang mga maaaring sumama rito, takutin ang mga magulang, at ihiwalay ang kabataan sa iba pang henerasyon.
Ang mga estudyanteng binugbog ng pulisya ay mga anak ng mga empleyado sa opisina, nars, walang trabaho, tindero at tindera, manggagawa sa pabrika, delivery driver, guro, at kahera. Sa madaling salita, sila ay mga anak ng uring manggagawa. Kaya sa harap ng panunupil, dapat magkaisa at magpakita ng pakikipagkaisa ang ating buong uri! Hindi isang pormal o hungkag na pakikiisa, na puro salita lamang o mga petisyon, kundi pakikiisang ipinapakita sa mismong pakikibaka! Nangunguna ang mga estudyante sa pagbibigay ng halimbawa: sa Lyon, sumama sila sa kilusan "bilang pakikiisa sa mga estudyante sa hayskul na biktima ng panunupil." Sa hayskul na Paul-Éluard sa Saint-Denis, bumuo ang mga guro ng isang human chain upang protektahan ang mga estudyante laban sa pulisya. Ang pinakamahusay na paraan upang maprotektahan ang mga estudyante sa hayskul laban sa pulisya ay palakasin ang kilusan at lalo pa itong palawakin!
Huwag tayong mahulog sa bitag ng walang saysay na karahasan! Mauunawaan natin ang galit ng mga sawang-sawa nang tratuhin nang may paghamak. Ngunit ang pagsusunog ng mga basurahan at ang pambabato sa mga guro ay hindi nakagagambala sa gobyerno. Sa katunayan, nakapapabor pa ito sa kanila! Nagbibigay ito sa kanila ng dahilan upang umatake. Tinatakot nito ang mga maaaring sumama sa kilusan. Pinapalimot nito sa mga tao ang ating mga kahilingan. Ang lakas ng isang kilusan ay wala sa pagkawasak. Nasa dami ng lumalahok, sa pagkakaisa, sa talakayan, at sa pakikipagkaisa. Nasa sama-samang pagpapasya at pagninilay, sa mga malawakang asembliya, tungkol sa mga hakbang na dapat isagawa.
Ang mga kabataang nakikibaka ngayon ay ang uring manggagawa ng bukas!
Ang mga problemang inilalantad ngayon ng mga estudyante sa hayskul at unibersidad ay siya ring araw-araw na nararanasan ng buong uring manggagawa: kakulangan ng mga kawani, patuloy na paglala ng kalagayan ng buhay taon-taon, at pagpapabaya sa mga serbisyong pampubliko. Ipinaglalaban din ng mga estudyante ang mga trabaho sa sektor ng edukasyon at ang kalagayan sa paggawa ng kanilang mga guro at teaching assistants: "Narito kami upang suportahan ang aming mga guro, na mababa ang sahod, nagsisiksikan sa napakaraming estudyante sa bawat klase, at kulang sa suporta at tauhan"; "Bigyan ng tamang pasahod ang mga nagturo sa amin kung paano bumasa!"
Lalong nagiging mahal ang pag-aaral. Ayon sa samahang pang-estudyante na FAGE, umabot na sa 3,240 euro kada estudyante ang karaniwang gastusin sa matrikula para sa taong akademiko 2026, ang pinakamataas na naitala hanggang ngayon. Nais pa nga ng gobyerno na magpatupad ng bayad sa pagpapatala para sa mga kursong BTS (Advanced Vocational Training Certificate) at mga preparatory class. Ngunit dahil sa malakas na pagtutol ng publiko, umatras ito. Ipinapakita lamang nito na may naibubunga ang sama-samang pakikibaka. Gayunman, isa lamang itong maliit na hakbang at hindi sapat upang maibsan ang lumalaking galit at pagkadismaya. Ang Parcoursup, Mon Master, at ang buong sistemang pang-edukasyon ay ginagamit upang salain at ikahon ang mga kabataan, na para bang inihahanda sila bilang lakas-paggawa para sa mga may-ari ng negosyo. At ano ang resulta? Mahigit isa sa bawat limang kabataang manggagawa ang walang trabaho. Marami naman ang napapasok sa walang katapusang siklo ng mga internship, panandaliang kontrata, agency work, at iba pang hindi permanenteng hanapbuhay. Sa ngayon, ang kawalan ng katiyakan sa trabaho ang naging karaniwang kalagayan ng maraming kabataan.
Sinasabi ng gobyerno na wala nang pera. Sa badyet para sa 2027, mawawala ang 1,588 posisyon ng mga guro. Wala ring nakalaang pondo para sa pagkukumpuni ng mga paaralan matapos ang mapaminsalang tag-init. Hihigpitan pa lalo ang pagpasok sa mga unibersidad sa pamamagitan ng mas mapiling sistema ng pagtanggap ng mga estudyante. Ang gobyernong ito, na kumakatawan sa interes ng mga naghahangad ng tubo, ay nais pang alisin ang programang 1-euro na pagkain para sa mga estudyante. Ngunit nakahanap naman sila ng 6.4 bilyong euro para sa militar. “Hindi namin binabawasan ang suporta sa kabataan,” buong kapal ng mukhang sabi ng Ministro ng Edukasyon. Ngunit kabaligtaran ang katotohanan. Binabawasan nila ang pondo para sa edukasyon upang tustusan ang paggasta sa mga armas. Tulad ng nakasulat sa isang plakard sa Créteil: “Nagbibigay sila ng 6 bilyong euro sa militar, pero wala man lang ni isang sentimo para sa mga mataas na paaralan!”.
Saanman, iisa ang nararamdamang pagkasawa at pagkadismaya
Ang mga panawagang ito ay tumatagos at nauunawaan ng lahat. Kaya naman napakalawak ng kilusan. Noong Oktubre 1, 1,020 mataas na paaralan at 30 unibersidad ang lumahok sa mga pagkilos. Ang galit at pagkadismaya ay makikita hindi lamang sa malalaking lungsod gaya ng Marseille, Lyon, Lille, at Rennes, kundi maging sa mas maliliit na bayan tulad ng Felletin sa rehiyon ng Creuse at Tulle sa rehiyon ng Corrèze. At natural lamang na ang galit na ito ay lumalaganap sa lahat ng sektor. Noong Setyembre 29, nagwelga ang mga kawani ng gobyerno upang igiit ang mas mataas na sahod: kabilang dito ang mga guro, manggagawang pangkalusugan, kawani ng buwis, at mga empleyado ng France Travail, ang ahensiya ng pagtatrabaho ng Pransiya. Sa RATP, ang pampublikong sistema ng transportasyon sa Paris, nagsimula noong Setyembre 28 ang welgang walang takdang pagtatapos para sa umento sa sahod. Noong Setyembre 15 naman, halos 60% ng mga manggagawa sa EDF, ang kompanya ng kuryente ng Pransiya, ang lumahok sa welga, isang rekord na antas ng partisipasyon. Sa TotalEnergies, nakatakda rin ang isang welga sa Oktubre 8. Sa sistema ng pambansang edukasyon, nanawagan ng welga para sa Oktubre 6 ang iba't ibang organisasyon ng mga manggagawa at guro, kasabay ng pagkilos ng mga estudyante sa mataas na paaralan. Sa lahat ng dako, iisa ang problema: patuloy na tumataas ang presyo ng mga pangunahing pangangailangan, hindi sumasabay ang sahod sa pagtaas ng gastusin, at lalo pang sumasama ang kalagayan sa paggawa.
Ang pagkadismayang ito ay hindi lamang umiiral sa loob ng pambansang mga hangganan. Sa Espanya, katatapos lamang ng 14,000 manggagawa ng Airbus sa tatlong buwang pakikibaka para sa kanilang sahod, kung saan ang mga desisyon ay ginagawa sa pamamagitan ng malalaking pangkalahatang asembliya. Sa Belgium, noong Oktubre 1, hinarangan ng mga estudyante sa rehiyon ng Liège ang kanilang mga paaralan. Tulad ng sinabi ng isa sa kanila: “Pangunahing narito kami upang suportahan ang aming mga guro, na inaatake ng mga hakbanging ito.” Sa Alemanya naman, noong Setyembre 25, sampu-sampung libong estudyante sa mataas na paaralan ang nagwelga sa humigit-kumulang isang daang lungsod laban sa muling pagpapatupad ng sapilitang serbisyo militar. Saanman, iisa ang lohika na ipinapataw: ang krisis at ang digmaan ay ipinababayad sa mga manggagawa at sa kanilang mga anak.
Anong landas ng pakikibaka? Mga aral mula sa laban kontra sa CPE
Umaasa ang gobyerno sa takot at pagkakahati-hati ng mamamayan. Paano natin sila mapipilit na umatras? Dalawampung taon na ang nakalipas, ipinakita ng isang nakaraang henerasyon ang posibleng landas. Tulad ng sinabi ng isang guro sa Seine-Saint-Denis: “Ang nangyayari ngayon ay nagpapaalala sa akin ng kilusan ng mga estudyante sa mataas na paaralan laban sa CPE.” Noong 2006, ang laban laban sa CPE (Contrat Première Embauche), isang kontratang nagpapahintulot sa mga kompanya na tanggalin ang mga kabataang manggagawa nang madali at halos walang proteksiyon, ay nagtagumpay na pilitin ang gobyerno na umatras. Maraming mahahalagang aral ang maibibigay ng kilusang iyon.
Una, ang mga kabataan mismo ang humawak at nagpasya sa direksiyon ng kanilang pakikibaka. Ang kanilang mga pangkalahatang asembleya ay naging tunay na mga pook para sa debate at pagpapasya. Ang pagboto ay isinasagawa sa pamamagitan ng pagtataas ng kamay. Ang mga delegado ay inihahalal, may pananagutan sa asembleya, at maaaring palitan anumang oras. Bukas ang mga asembleyang ito para sa lahat: mga manggagawa, walang trabaho, mga retirado, at mga magulang. Hindi nila hinayaang ang mga unyon ang magpasya para sa kanila.
Pagkatapos, naunawaan nila na kung mananatili silang hiwa-hiwalay, matatalo sila. “Kung mananatili tayong nakahiwalay, madudurog tayo,” sabi ng mga estudyante. Kaya nagpadala ang mga pangkalahatang asembleya ng mga delegasyon sa mga pagawaan at iba pang lugar ng trabaho. Nanawagan sila ng mga demonstrasyon tuwing Sabado upang makalahok ang mga manggagawa. At ang mga manggagawa, mga walang trabaho, at mga retirado ay dumalo nang parami nang parami, hanggang sa milyon-milyon ang lumabas sa mga lansangan.
Sa harap ng mga probokasyon ng pulisya, tumanggi ang mga pangkalahatang asembliya na tumugon sa pamamagitan ng walang saysay na karahasan, sapagkat ito ay maghahati lamang sa kilusan at sisikil sa diwa ng pagkakaisa. Hindi umatras ang gobyerno dahil lamang sa ilang nabasag na bintana. Umatras ito dahil ang pakikibaka ay patuloy na lumalawak at umaabot sa mas malawak na hanay ng uring manggagawa. Higit sa lahat, ang mga talakayan at kolektibong pagpapasya sa mga pangkalahatang asembliya ang nagsilbing lakas at puso ng paglawak na ito.
Ito ang landas na kailangan nating tahakin muli. Sa Val-d'Oise, nagtipon sa isang asembleya ang mga estudyante sa mataas na paaralan at mga guro bago sama-samang nagmartsa noong Setyembre 29: “Nakakabuting maramdaman na maaari tayong magkaisa, at lalo pa kapag nakikita nating may mga gurong handang ipagtanggol tayo.” Simula pa lamang ito. Kailangan nating magdaos ng mga pangkalahatang asembleya saanman, na bukas sa lahat (mga estudyante sa mataas na paaralan at unibersidad, mga manggagawa, mga walang trabaho, at mga retirado), kung saan maaari tayong magtalakayan at magpasya nang sama-sama. Kailangan nating lapitan nang malawakan ang mga manggagawa sa mga negosyo, ospital, pabrika, at mga karatig na paaralan. Kailangan nating tanggihan ang mga patibong ng karahasan at pagkakahati-hati. Kailangan nating tumangging ikulong ang ating galit sa kanya-kanyang sulok, bawat isa sa sarili nitong “araw ng pagkilos” at nakakulong sa sarili nitong sektor. Isang panawagang nagbubuklod sa lahat: hindi sa kawalang-katiyakan at inseguridad! Sa lahat ng dako, sa bawat sektor. Sa mga paaralan tulad ng sa mga ospital, sa mga opisina tulad ng sa mga pabrika.
Pagkatapos ng 2006, unti-unting nabura sa alaala ang kilusan laban sa CPE. Huwag nating hayaang mangyari itong muli. Kailangan nating magtalakayan, matuto mula sa karanasang iyon, at manatiling magkakaugnay kahit matapos ang pakikibaka. Sapagkat hindi titigil ang mga pag-atake. Walang maiaalok ang kapitalismong nasa krisis sa mga kabataan kundi kawalang-katiyakan, digmaan, at pagkasira ng planeta. Ang ating tanging lakas ay ang ating pagkakaisa, lampas sa mga hangganan ng sektor, henerasyon, at bansa.
Mga estudyante sa mataas na paaralan, mga estudyante sa unibersidad, mga manggagawa, mga walang trabaho, at mga retirado:
iisa ang ating pakikibaka!
Internasyunal na Komunistang Tunguhin, Oktubre 2, 2026
Pinagmulan: https://en.internationalism.org/content/17857/struggle-high-school-and-university-students-struggle-entire-working-class-leaflet