"Lipas na ang bansa-estado - bilang balangkas sa pag-unlad ng produktibong mga pwersa, bilang batayan ng makauring pakikibaka, at laluna bilang estadong porma ng diktadura ng proletaryado." (Leon Trotsky, Nashe Slovo, 4 February, 1916)
Ang mga manggagawa ay walang amang bayan. Ito ang batayan ng komunistang pagsusuri sa pambansang usapin. Sa buong siglong ito milyun-milyong manggagawa ang nililito, pinakilos, at minasaker sa ilalim ng bandila ng patriyotismo, pambansang pagtatanggol, pambansang kalayaan. Sa mga pandaigdigan at lokal na digmaan, sa gerilyang labanan at komprontasyon ng malalaking hukbo ng estado, ang mga manggagawa sa lahat ng bansa ay tinatawag para ialay ang kanilang buhay sa pagsilbi sa mga nang-aapi sa kanila. Walang mas malinaw na pinakita ang siglong ito kundi ang maliwanag na pagkahati sa pagitan ng nasyunalismo at internasyunal na interes ng pandaigdigang uring manggagawa.
Subalit dahil ang proletaryado ay matuto lamang sa mga aral ng kasaysayan sa kanyang sariling karanasan sa istorikal na proseso, masuri lamang ng mga komunista ang pambansang usapin sa istorikal na punto, para ma-establisa bakit ang pagtutol sa lahat ng nasyunalismo at makabayang pakikibaka ay naging isa sa makauring linya na naghiwalay sa proletaryado mula sa burges na mga organisasyon.